Accueil
Accueil | Forum | Livre d'or | Recommander | Lettre d'information | Infos Légales | Contact  .
Forum
Encyclopédie

Livre d'Or
Dialogues
Rechercher

Nous Aider
Contact


Nb de visiteurs
en ligne :
aujourd'hui :
au total :

Annonces



Vous êtes dans Encyclopédie de l'Arbre Celtique > géographie des Celtes / sources géographiques antiques / Ora Maritima - R.-F. Aviénus
Retour
Encyclopédie Celtique

Ora Maritima - R.-F. Aviénus

RVFVS FESTVS AVIENVS

ORA MARITIMA

[1] Quaesisse temet saepe cogitans, Probe,
animo atque sensu, Taurici ponti situs
capi ut ualeret his probabili fide
quos distinerent spatia terrarum extima,
[5] subi libenter id laboris, ut tibi
desideratum carmine hoc claresceret.
fas non putaui quippe prolixa die
non subiacere sensui formam tuo
regionis eius quam uetustis paginis
[10] et quam per omnem spiritus nostri diem
secretiore lectione acceperam.
alii inuidere namque, quod dispendio
tibi haud sit ullo, agrestis et duri reor.
his addo et illud, liberum temet loco
[15] mihi esse amore sanguinisque uinculo.
neque sat sit istud, ni sciam te litteras
hiantibusque faucibus ueterum abdita
hausisse semper, esse patuli pectoris,
sensu capacem, talium iugem sitim
[20] tuo esse cordi et esse te prae ceteris
memorem intimati. cur inefficaciter
secreta rerum in non tenacem effunderem?
in non seguacem quis profunda ogganniat?
multa ergo, multa compulere me, Probe,
[25] efflagitatam rem tibi ut persoluerem.
quin et parentis credidi officium fore,
desideratum si tibi locupletius
profusiusque Musa promeret mea.
dare expetitum quippe non parci uiri est,
[30] augere porro muneris summam nouo
mentis benignae satque liberalis est.
interrogati, si tenes, Maeotici
situs quis esset aequoris. Sallustium
noram id dedisse, dicta et eius omnibus
[35] praeiudicatae auctoritatis ducier
non abnuebam. ad eius igitur inclytam,
descriptionem, qua locorum formulam
imaginemque expressor efficax stili
et ueritatis paene in optutus dedit
[40] lepore linguae, multa rerum iunximus
ex plurimorum sumpta commentariis.
Hecataeus istic quippe erit Milesius
Hellanicusque Lesbius, Phileus quoque
Atheniensis, Caryandaeus Scylax,
[45] Pausimachus inde, prisca quem genuit Samos,
quin et Damastus nobili natus Sige
Rhodoque Bacoris ortus, Euctemon quoque
popularis urbe Atticae Siculus Cleon,
Herodotus ipse Thurius, tum qui decus
[50] magnum loquendi est, Atticus Thucydides.
hic porro habebis, pars mei cordis Probe,
quicquid per aequor insularum attollitur
(per aequor illud scilicet, quod post caua
hiantis orbis a freto Tartessio
[55] Atlanticisque fluctibus procul sitam
in usque glaeba proruit nostrum mare)
sinusque curuos atque prominentia,
(ut se supino porrigat litus situ,
ut longe in undas inserant sese iuga)
[60] celsaeque ut urbes alluantur aequore,
quis ortus amnis maximos effuderit,
ut prona ponti gurgitem intrant flumina
ut ipsa rursum saepe cingant insulas
sinuentque late ut tuta portus bracchia,
[65] ut explicentur stagna, ceu iaceant lacus,
scruposum, ut alti uerticem montes leuent
stringatque nemora ut unda cana gurgitis.
laboris autem terminus nostri hic erit,
Scythicum ut profundum et aequor Euxini sali
[70] et siquae in illo marmore insulae tument,
edisserantur. reliqua porro scripta sunt
nobis in illo plenius uolumine,
quod de orbis oris partibusque fecimus.
ut aperta uero tibimet intimatio
[75] sudoris huius et laboris sit mei
narrationem opusculi paulo altius
exordiemur. tu per intimum iecur
prolata conde, namque fulcit haec fides
petita longe et eruta ex auctoribus.
[80] Terrae patentis orbis effuse iacet
orbique rursus unda circumfunditur.
sed qua profundum semet insinuat saxum
Oceano ab usque, ut gurges hic nostri maris
longe explicetur, est Atlanticus sinus.
[85] hic Gadir urbs est, dicta Tartessus prius,
hic sunt columnae pertinacis Herculis
Abila atque Calpe, haec laeua dicti caespitis,
Libyae propinqua est Abila. duro perstrepunt
et prominentis hic iugi surgit caput,
[90] Oestrymnin istud dixit aeuum antiquius,
molesque celsa saxei fastigii
tota in tepentem maxime uergis notum.
sub huius autem prominentis uertice
sinus dehiscit incolis Oestrymnicus,
[95] in quo insulae sese exerunt Oestrymnides,
laxe iacentes et metallo diuites
stanni atque plumbi. multa uis hic gentis est,
superbus animus, efficax solertia,
negotiandi cura iugis omnibus,
[100] netisque cumbis turbidum late fretum
et beluosi gurgitem Oceani secant.
non hi carinas quippe pinu texere
et acere norunt, non abiete, ut usus est,
curuant faselos, sed rei ad miraculum
[105] nauigia iunctis semper aptant pellibus
corioque uastum saepe percurrunt salum.
ast hinc duobus in sacram, sic insulam
dixere prisci, solibus cursus rati est.
haec inter undas multam caespitem iacet,
[110] eamque late gens Hiernorum colit.
propinqua rursus insula Albionum patet.
Tartessiisque in terminos Oestrumnidum
negotiandi mos erat. Carthaginis
etiam coloni et uulgus inter Herculis
[115] agitans columnas haec adibant aequora,
quae Himilco Poenus mensibus uix quattuor
ut ipse semet re probasse rettulit
enauigantem, posse transmitti adserit.
sic nulla late flabra propellunt ratem,
[120] sic segnis umor aequoris pigri stupet.
adicit et illud: plurimum inter gurgites
extare fucum et saepe uirgulti uice
retinere puppim. dicit hic nihilominus
non in profundum terga demitti maris
[125] paruoque aquarum uix supertexi solum.
obire semper huc et huc ponti feras,
nauigia lenta et languide repentia
internatare beluas. siquis dehinc
ab insulis Oestrymnicis lembum audeat
[130] urgere in undas, axe qua Lycaonis
rigescit aethra, caespitem Ligurum subit
cassum incolarum. namque Celtarum manu
crebrisque dudum proeliis uacua arua sunt
Liguresque pulsi, ut saepe fors aliquos agit,
[135] plerumque dumos. creber his scrupus locis
rigidaeque rupes atque montium minae
caelo inseruntur. et fugax gens haec quidem
diu inter arta cautium duxit diem
secreta ab undis. nam sali metuens erat
[140] priscum ob periclum, post quies et otium
securitate roborante audaciam
persuasit altis deuehi cubilibus
atque in marinos iam locos descendere.
post illa rursum quae supra facti sumus
[145] magnus patescit aequoris fusi sinus
Ophiussam ad usque. rursum ab huius litore
internum ad aequor, qua mare insinuare se
dixi ante terris, quodque Sardum nuncupant,
septem dierum tenditur pediti uia.
[150] Ophiussa porro tanta panditur latus
quantam iacere Pelopis audis insulam
Graiorum in agro. haec dicta primo Oestrymnis est
locos et arua Oestrymnicis habitantibus,
post multa serpens effugauit incolas
[155] uacuamque glaebam nominis fecit sui.
circumlatratque pontus insulas duas
tenue ob locorum inhospitas. Aryium
rursum tumescit prominens in asperum
septentrionem cursus autem hinc classibus
[160] usque in columnas efficacis Herculis
quinque est dierum. post pelagia est insula
herbarum abundans adque Saturno sacra.
sed uis in illa tanta naturalis est,
ut siquis hanc innauigando accesserit,
[165] mox excitetur propter insulam mare,
quatiatur ipsa et omne subsiliat salum
alte intremescens cetero ad stagni uicem
pelago silente. prominens surgit dehinc
Ophiussae in auras, abque Aruii iugo
[170] in haec locorum bidui cursus patet.
at qui dehiscit inde prolixe sinus,
non totus uno facile nauigabilis
uento recedit ; namque medium accesseris
zephyro uehente, reliqua deposcunt notum.
[175] et rusus inde si petat quisquam pede
Tartessiorum litus, exuperet uiam
uix luce quarta. siquis ad nostrum mare
Malacaeque portum semitam tetenderit,
in quinque soles est iter. tum Cempsicum
[180] iugum intumescit. subiacet porro insula
Achale uocata ab incolis. aegre est fides
narrationi prae rei miraculo,
sed quam frequens auctoritas sat fulciat,
aiunt in huius insulae confiniis
[185] numquam esse formam gurgiti reliquo parem.
splendorem ubique quippe inesse fluctibus
uitri ad nitorem et per profundum marmoris
coeaneam in undis esse certum imaginem est.
confundi at illic aequor immundo luto
[190] memorant uetusti semper atque sordibus
ut faeculentos gurgites haerescere.
Cempsi atque Sefes arduos collis habent
Ophiussae in agro. propter hos pernix Ligus
Draganumque proles sub niuoso maxime
[195] septentrione conlocauerant larem.
Poetanion autem est insula ad Sefum latus
patulusque portus. inde Cempsis adiacent
populi Cynetum. tum Cyneticum iugum,
qua sideralis lucis inclinatio est,
[200] alte tumescens ditis Europae extimum
in beluosi uergit Oceani salum.
Ana amnis illic per Cynetas effluit
sulcatque glaebam. panditur rursus sinus
cauusque caespes in meridiem patet.
[205] memorato ab amni gemina sese flumina
scindunt repente perque praedicti sinus
crassum liquorem (quippe pinguescit luto
omne hic profundum) lenta trudunt agmina.
hic insularum semet alte subrigit
[210] uertex duarum. nominis minor indiga est,
aliam uocauit mos tenax Agonida.
inhorret inde rupibus cautes sacra
Saturni et ipsa. feruet inlisum mare
litusque late saxeum distenditur.
[215] hirtae hic capellae et multus incolis caper
dumosa semper intererrant caespitum,
castrorum in usum et nauticis uelamina
productiores et graues setas alunt.
hinc dictum ad amnem solis unius uia est,
[220] genti et Cynetum hic terminus. Tartessius
ager his adhaeret adluitque caespitem
Tartessus amnis. inde tenditur iugum
Zephyro sacratum. denique arcis summitas
Zephyris uocata. celsa sed fastigia
[225] iugo eriguntur uerticis. multus tumor
conscendit auras et supersidens quasi
caligo semper nubilum condit caput.
regio omnis inde maxime herboso solo est,
nebulosa iuge his incolis conuexa sunt,
[230] coactus aer atque crassior dies
noctisque more ros frequens. nulla, ut solet,
flabra inferuntur, nullus aethram discutit
superne uenti spiritus, pigra incubat
caligo terras et solum late madet.
[235] Zephyridos arcem siquis excedat rate
et inferatur gurgiti nostri maris,
flabris uehetur protinus fauonii.
Iugum inde rursus et sacrum infernae deae
diuesque fanum, penetral abstrusi caui
[240] adytumque caecum. multa propter est palus
Erebea dicta. quin et Herbi ciuitas
stetisse fertur his locis prisca die,
quae proeliorum absumpta tempestatibus
famam atque nomen sala liquit caespiti.
[245] at Hiberus inde manat amnis et locos
fecundat unda. plurimi ex ipso ferunt
dictos Hiberos, non ab illo flumine
nam quicquid amnem gentis huius adiacet
occiduum ad axem, Hiberiam cognominant.
[250] pars porro eoa continet Tartessios
et Cilbicenos. Cartare post insula est
eamque pridem, influxa et est satis fides,
tenuere Cempsi. proximorum postea
pulsi duello, uaria quaesitum loca
[255] se protulere. Cassius inde mons tumet.
et Graia ab ipso lingua cassiterum prius
stannum uocauit. inde fani est prominens
et quae uetustum Graeciae nomen tenet,
Gerontis arx est eminus. namque ex ea
[260] Geryona quondam nuncupatum accepimus.
hic ora late sunt sinus Tartessii.
dictoque ab amni in haec locorum puppibus
uia est diei. Gadir hic est oppidum,
nam Punicorum lingua consaeptum locum
[265] Gadir uocabat. ipsa Tartessus prius
cognominata est. multa et opulens ciuitas
aeuo uetusto, nunc egena, nunc breuis,
nunc destituta, nunc ruinarum agger est.
nos hic locorum, praeter Herculaneam
[270] solemnitatem uidimus miri nihil.
at uis in illis tanta uel tantum decus
aetate prisca sub fide rerum fuit,
rex ut superbus omniumque praepotens,
quos gens habebat forte tum Maurusia,
[275] Octauiano principi acceptissimus
et litterarum semper in studio Iuba
interfluoque separatus aequore,
inlustriorem semet urbis istius
duumuiratu crederet. sed insulam
[280] Tartessus amnis ex Ligustino lacu
per aperta fusus undique adlapsu ligat.
neque iste tractu simplici prouoluitur
unusue sulcat subiacentem caespitem,
tria ora quippe parte eoi luminis
[285] infert in agros, ore bis gemino quoque
meridiana ciuitatis adluit.
at mons paludem incumbit Argentarius
sic a uetustis dictus ex specie sui.
stagno iste namque latera plurimo nitet
[290] magisque in auras eminus lucem euomit,
cum sol ab igni celsa perculerit iuga.
idem amnis autem fluctibus stagni grauis
ramenta uoluit inuehitque moenibus
diues metallum. qua dehinc ab aequore
[295] salsi fluenti uasta per medium soli
regio recedit, gens Etmaneum accolit.
atque inde rursus usque Cempsorum sata
Ileates agro se feraci porrigunt.
maritima uero Cilbiceni possident.
[300] Gerontis arcem et prominens fani, ut supra
sumus elocuti, distinet medium salum
interque celsa, cautium cedit sinus.
iugum ad secundum flumen amplum euoluitur.
Tartessiorum mons dehinc attollitur
[305] siluis opacus. hinc Erythia est insula
diffusa glaebam et iuris olim Punici.
habuere primo quippe eam Carthaginis
priscae coloni interfluoque scinditur
a continente quinque per stadia mari
[310] Erythia. ab arce qua diei occasus est,
ueneri marinae consecrata est insula
templumque in illa ueneris et penetral cauum
oraculumque. monte ab illo, quem tibi
horrere siluis dixeram, cum ueneris,
[315] litus recline et molle harenarum iacet,
in quas Besilus atque Cilbus flumina
urgent fluentum. post in occiduum diem
Sacrum superbas erigit cautes iugum.
locum, hunc uocauit Herma quondam Graecia.
[320] est Herma porro caespitum munitio,
interfluumque altrinsecus munit lacum.
aliique rursus Herculis dicunt uiam
strauisse quippe maria fertur Hercules,
iter ut pateret facile captiuo gregi.
[325] porro illud Herma iure sub Libyci soli
fuisse pridem plurimi auctores ferunt.
nec respuendus testis est Dionysius,
Libyae esse finem qui docet Tartessium.
Europae in agro, quod uocari ab incolis
[330] Sacrum indicaui, prominens subducitur.
locos utrosque interfluit tenue fretum.
quod Herma porro aut Herculis dictum est uia,
Amphipolis urbis incola Euctemon ait,
non plus habere longitudinis modo
[335] quam porriguntur centum et octo milia
et distineri terras milibus tribus.
hic Herculanae stant columnae, quas modum
utriusque haberi continentis legimus.
sunt paria porro saxa prominentia
[340] Abila atque Calpe. Calpe in Hispano solo,
Maurusiorum est Abila. namque Abilam uocant
gens Punicorum, mons quod altus barbaro est,
id est Latino, dici ut auctor Plautus est.
Calpeque rursum in Graecia species caui
[345] teretisque uis nuncupatur urcei.
Atheniensis dicit Euctemon item
non esse saxa aut uertices adsurgere
parte ex utraque. caespitem Libyci soli
Europae et oram memorat insulas duas
[350] interiacere ; nuncupari has Herculis
ait columnas ; stadia triginta refert
has distinere ; horrere siluis undique
inhospitasque semper esse nauticis.
inesse quippe dicit ollis Herculis
[355] et templa et aras. inuehi aduenas rate,
deo litare, abire festino pede,
nefas putatum demorari in insulis.
circum atque iuxta plurimo tractu iacens
manere tradit tenue prolixe mare.
[360] nauigia onusta adire non ualent locos
breue ob fluentum et pingue litoris lutum.
sed si uoluntas forte quem subegerit
agere carinam, eximere classi pondera,
leuique cymba sic superferri salo.
[365] sed ad columnas quicquid interfunditur
undae aestuantis, stadia septem uix ait
Damastus esse. Caryandaeus Scylax
medium fluentum inter columnnas adserit
tantum patere quantus aestus Bosporo est.
[370] ultra has columnas propter Europae latus
uicos et urbis incolae Carthaginis
tenuere quondam. mos at ollis hic erat,
ut planiore texerent fundo rates,
quo cymba tergum fusior breuius maris
[375] praelaberetur. porro in occiduam plagam
ab his columnis gurgitem esse interminum,
late patere pelagus, extendi salum
Himilco tradit. nullus haec adiit freta,
nullus carinas aequor illud intulit,
[380] desint quod alto flabra propellentia
nullusque puppim spiritus caeli iuuet,
dehinc quod aethram quodam amictu uesti at
caligo, semper nebula condat gurgitem
et crassiorem nubilum perstet die.
[385] Oceanus iste est, orbis effusi procul
circumlatrator, iste pontus maximus,
hic gurges oras ambiens, hic intimi
salis inrigator, hic parens nostri maris.
plerosque quippe extrinsecus curuat sinus
[390] nostrumque in orbem uis profundi inlabitur.
sed nos loquemur maximos tibi quattuor.
prima huius ergo in caespitem insinuatio est
Hesperius aestus atque Atlanticum salum ;
Hyrcana rursus unda, Caspium mare ;
[395] salum Indicorum, terga fluctus Persici ;
Arabsque gurges sub tepente iam noto.
hunc usus olim dixit Oceanum uetus.
Hyrcana rursus unda, Caspium mare ;
longo explicatur gurges huius ambitu
[400] produciturque latere prolixe uago.
Plerumque porro tenue tenditur salum,
ut uix harenas subiacentis occulat.
exuperat autem gurgitem fucus frequens,
atque impeditur aestus hic uligine.
[405] uis beluarum pelagus omne internatat
multusque terror ex feris habitat freta.
haec olim Himilco Poenus Oceano super
spectasse semet et probasse rettulit.
haec nos ab imis Punicorum annalibus
[410] prolata longo tempore edidimus tibi.
nunc iam recursus ad priora sit stilo.
igitur columnae, ut dixeram, Libystidis
Europae in agro aduersa surgit altera.
hic Chrysus amnis intrat altum gurgitem,
[415] ultra citraque quattuor gentes colunt.
nam sunt feroces hoc Libyphoenices loco
sunt Massieni, regna Cilbicene sunt
feracis agri et diuites Tartessii,
qui porriguntur in Calacticum sinum.
[420] hos propter autem mox iugum Barbetium est
Malachaeque flumen urbe cum cognomine
Menace priore quae uocata est saeculo.
Tartessiorum iuris illic insula
antistat urbem, Noctilucae ab incolis
[425] sacrata pridem. in insula stagnum quoque
tutusque portus. oppidum Menace super.
qua sese ab undis regio dicta subtrahit,
Silurus alto mons tumet cacumine.
adsurgit inde uasta cautes et mare
[430] intrat profundum. pinus hanc quondam frequens
ex se uocari sub sono Graio dedit.
fanumque ad usque ueneris ac ueneris iugum
litus recumbit. porro in isto litore
stetere crebrae ciuitates antea
[435] Phoenixque multus habuit hos pridem locos.
inhospitales nunc harenas porrigit
deserta tellus, orba cultorum sola
squalent iacentque. ueneris ab dicto iugo
spectatur Herma caespitis Libyci procul,
[440] quod ante dixit. litus hic rursum patet
uacuum incolarum nunc et abiecti soli.
porro ante et urbes hic stetere plurimae
populique multi concelebrarunt locos.
Namnatius inde portus oppidum prope
[445] se Massienum curuat alto ab aequore
sinuque in imo surgit altis moenibus
urbs Massiena. post iugum Trete eminet
breuisque iuxta Strongyle stat insula.
dehinc in huius insulae confiniis
[450] immensa tergum latera diffundit palus.
Theodorus illic (nec stupori sit ibi
quod in feroci barbaroque sat loco
cognomen huius Graeciae accipis sono)
prorepit amnis. ista Phoenices prius
[455] loca incolebant. rursus hinc se litoris
fundunt harenae et litus hoc tres insulae
cinxere late. hic terminus quondam stetit
Tartessiorum, hic Herna ciuitas fuit.
Gymnetes istos gens locos insederant
[460] Sicani ad usque praefluentis alueum,
nunc destitutus et diu incolis carens
sibi sonorus Alebus amnis effluit.
post haec per undas insula est Gymnesia,
populo incolarum quae uetus nomen dedit,
[465] Pityussae et inde proferunt sese insulae
Baliarium ac late insularum dorsa sunt.
et contra Hiberi in usque Pyrenae iugum
ius protulere propter interius mare
late locati. prima eorum ciuitas
[470] Ilerda surgit. litus extendit dehinc
steriles harenas. Hemeroscopium quoque
habitata pridem hic ciuitas. nunc iam solum
uacuum incolarum languido stagno madet.
attollit inde se Sicana ciuitas,
[475] propinquo ab amni sic uocata Hibericis.
neque longe ab huius fluminis diuortio
praestringit amnis Tyrius oppidum Tyrin.
dumosa late terga regio porrigit.
Berybraces illic, gens agrestis et ferox,
[480] pecorum frequentis intererrabat greges.
hi lacte semet atque pingui caseo
praedure alentes proferebant spiritum
uicem ad ferarum. post Crabrasiae iugum
procedit alte ac nuda litorum iacent
[485] ad usque Onussae Cherronesi terminos.
palus per illa Naccararum extenditur.
hoc nomen isti nam paludi mos dedit
stagnique medio parua surgit insula
ferax oliui et hinc Mineruae stat sacra.
[490] fuere propter ciuitates plurimae.
quippe hic Hylactes Hystra Sarna et nobiles
Tyrichae stetere. nomen oppido uetus,
gazae incolarum maxime memorabiles,
per orbis oras. namque praeter caespitis
[495] fecunditatem, qua pecus, qua palmitem,
qua dona flauae Cereris educat solum,
peregrina Hibero subuehuntur flumine.
iuxta superbum mons Sacer caput exerit
Oleumque flumen proxima agrorum secans
[500] geminos iugorum uertices interfluit.
mons quippe Sellus nomen hoc monti est uetus,
ad usque celsa nubium subducitur
adstabat istum ciuitas Lebedontia
priore saeclo, nunc ager uacuus lare
[505] lustra et ferarum sustinet cubilia.
post haec harenae plurimo tractu iacent,
per quas Salauris oppidum quondam stetit,
in quis et olim prisca Callipolis fuit,
Callipolis illa, quae per altam moenium
[510] proceritatem et celsam per fastigia
subibat auras, quae laris uasti ambitu
latere ex utroque piscium semper ferax
stagnum premebat. inde Tarraco oppidum
et Barcilonum amoena sedes ditium.
[515] nam pandit illic tuta portus brachia,
uuetque semper dulcibus tellus aquis.
post Indigetes asperi se proferunt,
gens ista dura, gens ferox uenatibus
lustrisque inhaerens. tum iugum Celebanticum
[520] in usque salsam dorsa porrigit Thetim.
hic adstitisse ciuitatem Cypselam
iam fama tantum est. nulla nam uestigia
prioris urbis asprum seruat solum.
dehiscit illic maximo portus sinu
[525] cauumque late caespitem inrepit salum.
post quae recumbit litus Indiceticum.
Pyrenae ad usque prominentis uerticem.
post litus illud, quod iacere diximus
tractu supino, se Malodes exerit
[530] mons inter undas et tument scopuli duo
geminusque uertex celsa nubium petit.
hos inter autem portus effuse iacet
nullisque flabris aequor est obnoxium.
sic omne, late praelocatis rupibus,
[535] latus ambiere cautium cacumina,
interque saxa immobilis gurges latet,
quiescit aequor, pelagus inclusum stupet.
stagnum inde Toni montium in radicibus
Tononitaeque attollitur rupis iugum.
[540] per quae sonorus uoluit aequor spumeum
Anystus amnis et salum fluctu secat.
haec propter undas atque salsa sunt freta,
at quicquid agri cedit alto a gurgite,
Ceretes omne et Ausoceretes prius
[545] habuere duri, nunc pari sub nomine
gens est Hiberum. Sordus inde denique
ac pertinentes usque ad interius mare
qua piniferae stant Pyrenae uertices
inter ferarum lustra ducebant diem
[550] et arua late et gurgitem ponti premunt.
in Sordiceni caespitis confinio
quondam Pyrene ciuitas ditis laris
stetisse fertur hicque Massiliae incolae
negotiorum saepe uersabant uices.
[555] sed in Pyrenen ab columnis Herculis
Atlanticoque gurgite et confinio
Zephyridis orae cursus est celeri rati
septem dierum. post Pyrenaeum iugum
iacent harenae litoris Cynetici,
[560] easque late sulcat amnis Rhoscynus.
hoc Sordicenae, ut diximus, glaebae solum est.
stagnum hic palusque quippe diffuse patet,
et incolae istam Sordicem cognominant.
praeterque uasti gurgitis crepulas aquas
[565] (nam propter amplum marginis laxae ambitum
uentis tumescit saepe percellentibus)
stagno hoc ab ipso Sordus amnis effluit.
rursusque ab huius effluentis ostiis
...
[570] ... <litus dehinc>
sinuatur alto et propria per dispendia
caespes cauatur, repit unda largior
molesque multa gurgitis distenditur.
tris namque in illo maximae stant insulae
[575] saxisque duris pelagus interfunditur.
nec longe ab isto caespitis rupti sinus
alter dehiscit insulasque quattuor
(at priscus usus dixit has omnis Piplas)
ambit profundo. gens Elesycum prius
[580] loca haec tenebat atque Naro ciuitas
erat ferocis maximum regni caput.
hic salsum in aequor amnis Attagus ruit
Heliceque rursus hic palus iuxta. dehinc
Besaram stetisse fama casca tradidit.
[585] at nunc Heledus, nunc et Orobus flumina
uacuos per agros et ruinarum aggeres
amoenitatis indices priscae meant.
nec longe ab istis Thyrius alto euoluitur
... cinorus agmen ...
[590] ...
...
numquam excitentur fluctuum uolumina
sternatque semper gurgitem Alcyonae quies.
uertex at huius cautis e regione se
[595] illi eminenti porrigit, quod Candidum
dixi uocari. Blasco propter insula est
teretique forma caespes editur salo.
in continenti et inter adsurgentium
capita iugorum rursum harenosi soli
[600] terga explicantur seque fundunt litora
orba incolarum. Setius inde mons tumet
procerus arcem et pinifer. Setii iugum
radice fusa in usque Taphrum pertinet.
Taphron paludem namque gentici uocant
[605] Orani propinquam flumini. huius alueo
Hibera tellus adque Ligyes asperi
intersecanur. hic sat angusti laris
tenuique censu ciuitas Polygium est.
tum Mansa uicus oppidumque Naustalo
[610] et urbs impendet haesicae gentis salo
...
...
...
eiusque in aequor Cassius amnis influit.
[615] at Cimenice regio discedit procul
salso ab fluento, fusa multo caespite
et opaca siluis. nominis porro auctor est
mons dorsa celsus. huius imos aggeres
stringit fluento Rhodanus atque scrupeam
[620] molem imminentis intererrat aequore.
Ligures ad undam semel interni maris
procul extulere. sed quasi exposcit locus
Rhodani ut fluentum plenius tibi disseram.
stili immorantis patere tracta, mi Probe.
[625] quippe amnis ortum, gurgitis lapsum uagi,
quas iste gentis lambat unda fluminis
quantoque manet incolis compendio
et ostiorum fabimur diuortia.
niuosum in auras erigunt Alpes iugum
[630] a solis ortu et arua Gallici soli
intersecantur scrupeo fastigio
et anhela semper flabra tempestatibus.
effusus ille et ore semet exigens
hiantis antri ui truci sulcat sola
[635] aquarum in ortu et fonte primo nauiger
at rupis illud erigentis se latus,
quod edit amnem, gentici cognominant
solis columnam. tanto enim fastigio
in usque celsa nubium subducitur
[640] meridianus sol ut oppositu iugi
conspicuus haut sit, cum relaturus diem
septentrionum accesserit confinia.
scis nam fuisse eius modi sententiam
Epicureorum: non eum occasu premi,
[645] nullos subire gurgites, numquam occuli,
sed obire mundum, obliqua caeli currere,
animare terras, alere lucis pabulo
conuexa cuncta et inuicem regionibus
certis negati candidam Phoebi facem.
[650] resi ...
...
...
...
meridianam cum secuerit orbitam,
[655] cum lumen axi Atlantico inclinauerit,
ut in supremos ignem Hyperboreos agat,
Acaemenioque semet ortui ferat,
discreta in aethrae flectitur curuo ambitu
metamque transit. cumque nostro obtutui
[660] iubar negarit atra nox caelo ruit,
caecaeque nostra protinus tenebrae tegunt.
dies at illos clara tunc inluminat,
septentrione qui superposito rigent.
cum rursus umbra noctis arctoos habet,
[665] genus omne nostrum splendidum ducit diem.
meat amnis autem a fonte per Tylangios,
per Daliternos, per Clahilcorum sata
Lemenicum et agrum - dura sat uocabula
auremque primam cuncta uulnerantia,
[670] sed non silenda tibimet ob studium tuum
nostramque curam. panditur porro in decem
flexus recursu gurgitum. stagnum graue,
plerique tradunt, inserit semet dehinc,
uastam paludem, quam uetus mos Graeciae
[675] uocitauit Accion, atque praecipites aquas
stagni per aequor egerit. rursum effluus
artansque sese fluminum ad formam, dehinc
Atlanticos in gurgites, nostrum in mare
et occidentem contuens, euoluitur
[680] patulasque harenas quinque sulcat hostiis.
Arelatus illic ciuitas attollitur,
Theline uocata sub priore saeculo
Graio incolente. multa nos Rhodano super
narrare longo res subegerunt stilo.
[685] at numquam in illud animus inclinabitur,
Europam ut isto flumine et Libyam adseram
disterminari. Phileus hoc quamquam uetus
putasse dicat incolas. despectui
derisuique inscitia haec sit barbara
[690] et competente denotetur nomine.
cursus carnae biduo et binoctio est.
gens hinc Nearchi Bergineque ciuitas,
Salyes atroces, oppidum Mastramelae
priscum paludis, terga celsum prominens,
[695] quod incolentes Citharistium uocant,
Massilia et ipsa est, cuius urbis hic situs:
pro fronte litus praeiacet, tenuis uia
patet inter undas, latera gurges adluit,
stagnum ambit urbem et unda lambit oppidum
[700] laremque fusa ciuitas paene insula est,
sic aequor omne caespiti infudit manus.
labos at olim conditorum diligens
formam locorum et arua naturalia
euicit arte. siquae prisca te iuuat
[705] haec in nouella nominum deducere.



Autres fiches en rapport

Attention
Ceci est une ancienne version de l'encyclopédie de l'arbre celtique.
Les liens ci-dessous, vous améneront vers la nouvelle version,
complétement "relookée" intégrant une navigation plus aisée.


Arelate (Arles) [ villes gauloises & gallo-romaines [de Aballo à Axima] ]
Arrivée des Celtes sur la rive droite du Rhône [-480 : -250] Fiche récemment créée ou modifiée [ Les Celtes dans l'Histoire ]
Atacos / Atax / Attagus (Aude) [ fleuves & rivières (de Abona à Axona) ]
Aviénus [ auteurs antiques et anciens ]
Baeterra / Baeterres / Baiterra / Besera (Béziers) [ villes gauloises & gallo-romaines [de Badeia à Burdigala] ]
Blasco / Blascona (Île de Brescou) [ Les îles ]
Calacticum (golfe de Cadix) [ Les mers, golfes, baies et estuaires ]
Cinorus (?) [ fleuves & rivières (de Cailius à Crosa) ]
Citharista / Citharistium (La Ciotat ?) [ colonies et comptoirs grecs ]
Élisyques Fiche récemment créée ou modifiée [ Les peuples de Gaule Narbonnaise (Province) ]
Heledus / Ledum (Lez) [ fleuves & rivières (de Heledus à Herius) ]
Hemeroscopeion / Hemeroscopium (Ifach, Calpe) [ colonies et comptoirs grecs ]
Hélicé (basse-plaine de l'Aude) [ Les étangs, lacs et marais ]
Hiberni / Ierne / Sacra insula (Irlande) Fiche récemment créée ou modifiée [ Les îles ]
Ligures (Les) [ Informations diverses sur les peuples celtes ]
Ligures sont chassés du Nord de la Gaule [-500/-450 : -200] (Les) [ Les Celtes dans l'Histoire ]
Mastramela / Mastrabala (étang de Berre / étang de Caronte ?) [ Les étangs, lacs et marais ]
Narbo / Colonia Narbo Martius / Civitas Narbonensium (Narbonne) Fiche récemment créée ou modifiée [ villes gauloises & gallo-romaines [de Narbo à Novioritum] ]
Naustalo (?) [ villes gauloises & gallo-romaines [de Narbo à Novioritum] ]
Oestrymnicus (Golfe de Gascogne, ouest de la Manche et mer Celtique) [ Les mers, golfes, baies et estuaires ]
Oestrymnides (îles stannifères du golfe de Gascogne et de la Manche) [ Les îles ]
Orobius / Orbis (l'Orb) [ fleuves & rivières (de Oblivio à Ovidis) ]
périple d'Himilcon [-500 / -380 ?] (Le) Fiche récemment créée ou modifiée [ Les Celtes dans l'Histoire ]
Pyrenaîa / Pyrène / Pyrenaeus (Pyrénées) [ monts et montagnes ]
Rhodanus (Rhône) [ fleuves & rivières (de Ratostabius à Rutuba) ]
Rhoscynus / Ruscinus (Têt) [ fleuves & rivières (de Ratostabius à Rutuba) ]
Saluviens / Saluves / Salyens [ Les peuples de Gaule Narbonnaise (Province) ]
Sordicé (étang de Canet ?) [ Les étangs, lacs et marais ]
Sordons Fiche récemment créée ou modifiée [ Les peuples de Gaule Narbonnaise (Province) ]
Sordus (Têt) [ fleuves & rivières (de Sabis à Sura) ]
Taphros (étang de Thau) [ Les étangs, lacs et marais ]
Théliné (Arles) [ colonies et comptoirs grecs ]
Tichis (Tech) [ fleuves & rivières (de Tagonius à Tuesis) ]
Véragres [ Les peuples des Alpes Grées et Pennines ]
Navigation
Vers le niveau supérieursources géographiques antiques
Vers la fiche précédenteDescription de la Terre - Aviénus
Vers la fiche suivantePériple - Pseudo-Scylax (Le)
 Rechercher:   (N.B. : Eviter les pluriels)


 Hyper thème:  


Retour à la page géographie des Celtes



Haut de page


www.arbre-celtique.com
Accueil | Forum | Livre d'or | Recommander | Lettre d'information | Infos Légales | Contact 


IDDNSite protégé. Utilisation soumise à autorisationIDDN
Conception : Guillaume Roussel - Copyright © 1999/2018 - Tous droits réservés - Dépôts INPI / IDDN / CNIL(1006349) / SCAM(2006020105)